Natuurlijk weet u waar op uw werkplek de brandblusser hangt en waar de EHBO-spullen liggen. Maar weet u ook hoe u een brand blust? Hoe u uw medewerkers en klanten evacueert? Kunt u reanimeren? Werkgevers zijn verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden voor hun personeelsleden. Er mag geen nadelige invloed zijn op hun veiligheid, gezondheid en welzijn. Sinds 1994 is het Besluit bedrijfshulpverlening van kracht, dat de werkgever verplicht de bedrijfshulpverlening te organiseren. Dit geldt voor alle organisaties. Maatgevende factoren zijn onder andere de aard van de organisatie, de ligging en het aantal werknemers.

De wettelijke voorschriften voor bedrijfshulpverlening staan in het  arbeidsomstandighedenbesluit. Dit verplicht bedrijven en instellingen te zorgen voor bedrijfshulpverlening. In de praktijk betekent dit meestal in dat één of meer personeelsleden een opleiding volgen tot bedrijfshulpverlener (BHV’er). De werkgever blijft overigens te allen tijde verantwoordelijk. In de Arbowet zijn de taken van de bedrijfshulpverlener als volgt omschreven:

• eerste hulp bij ongevallen verlenen;
• brand beperken en bestrijden en ongevallen
• voorkomen en beperken;
• in noodsituaties alle werknemers en andere personen in het bedrijf of de inrichting alarmeren en evacueren;
• hulpverleningsorganisaties alarmeren en met hen samenwerken.

Voor het werk van de brandweer is met name het laatste punt van belang. Een bedrijfshulpverlener vangt de brandweer op en geeft direct informatie over de aard en locatie van het incident en andere zaken die de brandweer nodig heeft om goed, snel en veilig te kunnen werken.

Voor het opzetten van een BHV-organisatie is een risico-inventarisatie en -evaluatie (RIE) van belang. De door de arbodienst van uw gemeente verplichte RIE is een goede basis voor de organisatie van bedrijfshulpverlening. De RIE heeft ‘zorg op maat’ als uitgangspunt; de bedoeling is dat u een goed overzicht krijgt van de risico's in uw bedrijf en de maatregelen en voorzieningen die voor u van belang zijn. U kunt zich bij het maken van de RIE laten ondersteunen door uw arbodienst of andere deskundige instellingen. In de RIE en in aanvullende documenten moet in het kader van de bedrijfshulpverlening worden vastgelegd:

• een beschrijving van de risico's;
• wie de bedrijfshulpverleners zijn;
• de taakverdeling van de bedrijfshulpverleners;
• welke officiële hulpverleningsorganisaties moeten worden gewaarschuwd bij dreigende calamiteiten;
• een intern alarmeringsschema;
• een extern alarmeringsschema.

Op het gebied van bedrijfshulpverlening bestaan de volgende drie opleidingsniveaus.

Bedrijfshulpverlener

De basisopleiding BHV is gesplitst in een EHBO deel en een brandweertechnisch deel. In het brandweertechnische deel komen onder meer het beperken van een beginnende brand, ontruiming en communicatie aan de orde. De opleiding omvat veel praktische vaardigheden, die een BHV’er goed moet beheersen. De opleiding duurt twee dagen en wordt afgesloten met een examen voor het diploma bedrijfshulpverlener. Bedrijfshulpverleners moeten hun kennis vervolgens op peil houden. Met verplichte jaarlijkse herhalingstrainingen kunnen zij certificaten behalen. Doet een BHV’er geen herhalingstrainingen, dan is het diploma na twee jaar na de uitgifte niet meer geldig.

Ploegleider BHV

Als er meerdere bedrijfshulpverleners in een organisatie zijn, is coördinatie bijzonder van belang. De ploegleider heeft als taak de inzet te leiden en het optreden van de bedrijfshulpverleners te controleren. De taken van een ploegleider zijn:

• de veiligheidssituatie van het werkgebied beoordelen;
• de inzet van de bedrijfshulpverleningsploeg voorbereiden;
• oefenen met de bedrijfshulpverleners;
• de inzet en de oefeningen evalueren en rapporteren;
• de middelen voor de bedrijfshulpverlening beheren en controleren.

Het basisdiploma bedrijfshulpverlening dient als vooropleiding voor de opleiding tot ploegleider. Deze opleiding duurt twee dagen en er gelden dezelfde regels voor als voor de basisopleiding.

Coördinator/ hoofd BHV

De werkgever moet maatregelen treffen waardoor de bedrijfshulpverleners hun taak goed kunnen vervullen. De werkgever kan de taken delegeren door een coördinator of hoofd BHV aan te stellen, die zorg draagt voor de uitvoering van wettelijke taken met betrekking tot bedrijfshulpverlening. Deze medewerker houdt zich bezig met de beleidsmatige kant. Kerntaken zijn:

• de bedrijfshulpverlening organiseren;
• de BHV-organisatie en de middelen beheren; 
• communiceren over de bedrijfshulpverlening;
• de BHV’ers opleiden en ze geoefend houden.

De opleiding voor deze functie is bedoeld voor personen die:

• managementverantwoordelijkheid dragen voor een onderdeel van de organisatie;
• verantwoordelijk zijn voor het voorbereiden en implementeren van het arbobeleid voor de veiligheid in een organisatie;
• mbo/hbo-niveau hebben.